براي استجابت دعا و برآورده‌ شدن خواست انسان به وسيله دعا، شرايط متعدد و مختلف در روايات اسلامی مطرح شده كه در اينجا به طور خلاصه به چند مورد اشاره مي‌شود :


يكي از شرايط مؤثر در اجابت دعا آن است كه : انسان در همه حال اهل دعا و مناجات با خدا باشد.

امام صادق (ع) فرمود:

"جدّم مي‌فرمود: در دعا پيش‌ دستي كنيد (پيش از آنكه گرفتار شويد دعا كنيد) زيرا هنگامیکه بنده‌اي بسيار دعا كند و بلائي به او برسد و دنبالش دعا كند، گفته شود: صداي آشناست، و اگر همواره اهل دعا نباشد، و بعد از پيش ‌آمد ناگوار دعا نمايد، بدو گفته شود: تاكنون كجا بودي؟"


برگرفته از : كتاب اصول كافي ، جلد چهارم



يكي دیگر از شرايط استجابت دعا: طهارت و پاكي انسان از هرگونه آلودگي ظاهري و باطني است.

لذا گفته‌اند: شرط بسيار مهم تأثير اذكار و ادعيه و اوراد و نظائر آنها، طهارت انسان است كه صِرفِ لقلقة زبان سودي نبخشد، بلكه شايد موجب قساوت و دوري هم بشود، زيرا كه ذكري عاري از فكر است يعني قلبي بي‌حضور است و قلبِ بي‌حضور ،چراغي بي‌نور است و شخص ِبي‌نور، از ادراكِ حقايق دور است و مَثَل ذكر بي‌حضور مَثَل كوري است كه در دست او مشعل نور است.

برگرفته از : رساله وحدت از ديدگاه عارف و حكيم

و رساله نور علي نور در ذكر و ذاكر و مذكور

نويسنده :علامه حسن زاده آملي




از شرايط مؤثر ديگر كه در روايات فراوان مطرح شده: صلوات فرستادن بر پيامبر اكرم(ص) و ائمه اطهار(ع)، قبل از دعا و بعد از دعا است، به گونه‌اي كه دعا در لفّافه ي صلوات قرار گيرد.

حضرت اميرمؤمنان علي(ع) در كلام دل‌انگيزي دراين باره فرمود:

"هرگاه از خداي سبحان درخواستي داري، ابتدا بر پيامبر اسلام(ص) درود بفرست، سپس حاجت خود را بخواه، زيرا خدا بزرگوارتر از آن است كه از دو حاجت درخواست شده، يكي را برآورده و ديگري را باز دارد."


برگرفته از : كتاب نهج البلاغه


مسأله ديگر كه در اجابت دعا مؤثر است و در روايات بر آن اصرار شده :دعاي دسته‌جمعي است.

امام صادق (ع) فرمود:

"هرگاه پيش‌آمدي پدرم را غمناك مي‌كرد، زنان و كودكان را جمع مي‌كرد، سپس دعا مي‌نمود و آنها آمين مي‌گفتند."

هم چنين فرمود:

"هيچگاه چهارنفر با هم اجتماع نكرده‌اند كه براي مطلبي به درگاه خدا دعا كند، جز اينكه با اجابت آن دعا از هم جدا شده‌اند."

برگرفته از : كتاب اصول كافي ، جلد چهارم

مرجــع : سايت انديشه قــم